Wszystkie przymierza świadczą o Jezusie
Wszystkie omówione już przymierza są powiązane z Jezusem Chrystusem: każde z nich świadczyło o Jego przyjściu i faktycznie On przyszedł zgodnie z obietnicą. Historia odkupienia to Boże dzieło ustanowienia i wypełnienia Jego przymierza. Celem Bożego przymierza jest zesłanie Mesjasza i zbawienie ludzkości. Biblia zaświadcza o ustanowieniu, sukcesji i ostatecznym wypełnieniu go dzięki przyjściu Jezusa Chrystusa. A zatem rządy Boże w historii odkupienia możemy poprawnie zrozumieć tylko wtedy, kiedy zbadamy bliską relację między przymierzami opisanymi w Biblii a Jezusem Chrystusem.
Kiedy Adam i Ewa złamali przymierze uczynków w pięknym ogrodzie Eden, rzeczywistym miejscu w historii, zostali z niego wyrzuceni (Rdz 3:24). Wszyscy, którzy urodzili się po Adamie, stali się dziećmi śmierci i gniewu i z powodu grzechu zasługiwali na śmierć (Rz 5:12; Ef 2:3). Rozmaite przymierza opierające się na złożonej przez Boga rodzajowi ludzkiemu po jego upadku obietnicy ,,potomstwa niewiasty” (Rdz 3:15), które zostały ustanowione od tamtego czasu, konsekwentnie prowadziły coraz bliżej ku przyjściu Jezusa Chrystusa.
Przymierze noachickie a Jezus Chrystus
Bóg zawarł przymierze tęczy z Noem, jego potomkami i wszelkim żywym stworzeniem. Istotą tego przymierza jest obietnic, że Bóg już nigdy nie będzie karał świata za pomocą wody, tak iż synowie obietnicy nie zostaną zgładzeni (Rdz 9:11, 15). Znakiem tego przymierza jest łuk na obłoku (Rdz 9:11-17). Gdy świat legł w gruzach i pogrążył się w rozpaczy z powodu potopu, Bóg dał Noemu nadzieję i obietnicę, zawieszając swoją tęczę na obłokach.
Ludzie z czasów Noego od chwili wielkiego potopu musieli drżeć ze strachu przed kolejną karą w postaci potopu za każdym razem, kiedy padał deszcz. Jednak na widok tęczy zapewne odnajdowali w sercu poczucie bezpieczeństwa i spokoju. Tęcza rozciąga się na niebie nad ziemią w harmonijnym porządku barw czerwonej, pomarańczowej, żółtej, zielonej, błękitnej, granatowej (Indygo) i fioletowej (purpurowej) i napełnia nas głębokim odczuciem zdumienia, radości i pokoju.
Tą tęczą wiecznej nadziei jest Jezus Chrystus (Kol 1:27). Również dzisiejsi chrześcijanie nie powinni żywić lęki dopóty, dopóki mają tę tęczę nadziei. Nawet gdy będą nas otaczać moce udręki, odnajdziemy pociechę i nadzieję, póki będziemy mieli tęczę.
Podobnie jak ludzie za dni Noego otrzymali pocieszenie, spoglądając na tęczę, a podczas wędrówki po pustyni odnajdowali życie dzięki spojrzeniu na miedzianego węża, tak my mamy znaleźć życie wieczne, ze wszystkich sił skupiając wzrok na Jezusie Chrystusie (Hbr 12:2). Przymierze tęczy jest naszą żywą nadzieją zapowiadającą Jezusa Chrystusa, naszego wiecznego pocieszyciela (2 Kor 1:3-7; 1P 1:3).
Przymierze z Abrahamem a Jezus Chrystus
Mt 1:1 mówi: ,,Rodowód Jezusa Chrystusa, syna Dawida, syna Abrahama”. Stwierdzenie, że Jezus Chrystus jest synem Abrahama, oznacza najpierw, że Jezus Chrystus jest Zbawicielem Żydów będących ,,synami” Abrahama. Jednak jego synami są wszyscy, którzy mają wiarę w Chrystusa, niezależnie od rodowodu – czy to Żydzi, czy poganie (Ga 3:7-9,29). Zatem Jezus jest Zbawicielem wszystkich wierzących.
Bóg zawarł z Abrahamem przymierze w kilku etapach, w których obiecany został jedynie Jezus Chrystus (Ga 3:16). Po pierwsze, w Rdz 12:3 Bóg obiecał Abrahamowi: ,,W tobie będą błogosławione wszystkie plemiona ziemi”. Wyrażenie w tobie brzmi po hebrajsku בְּךָ (beka). Nie znaczy ono tylko tego, że wszystkie rodziny na ziemi zostaną pobłogosłąwione z powodu człowieka Abrahama, lecz wskazuje na to, że zostaną one pobłogosławione przez Jezusa Chrystusa, który przyjdzie jako potomek Abrahama.
Po drugie, w Rdz 15:5 Bóg obiecał Abrahamowi: ,,Spójrz na niebo i policz gwiazdy, o ile zdołasz je policzyć. I dodał: Tak liczne będzie twoje potomstwo”. Hebrajskie słowo oznaczające ,,potomstwo” זֶרַע (zeraʿ) występuje tu w liczbie pojedynczej i odnosi się najpierw do Izaaka, ale ostatecznie do Jezusa Chrystusa, który miał nadejść w przyszłości (Ga 3:16). To Jezus Chrystus był prawdziwym dziedzicem przymierza, który miał wypełnić Boże przymierze zawarte z Abrahamem (Rdz 15:2-4). Dlatego przymierze to zapowiada, że liczni jak gwiazdy na niebie będą święci, którzy odziedziczą królestwo niebieskie za sprawą Jezusa Chrystusa.
Po trzecie, w Rdz 18:18 Bóg obiecał Abrahamowi: ,,[…] od Abrahama będzie pochodzić wielki i potężny naród. Przez niego będą błogosławione wszystkie narody ziemi”. Znaczy to, że wszystkie narody ziemi zostaną pobłogosławione przez Abrahama, lecz jeszcze bardziej przez Jezusa Chrystusa, który miał przyjść ,,przez niego” בּוֹ (bō) jako jego potomek.
Po czwarte, w Rdz 22:17-18 Bóg obiecał Abrahamowi: ,,Będę ci błogosławił i rozmnożę twoje potomstwo jak gwiazdy na niebie i jak piasek leżący na brzegu morza. Twoje potomstwo posiądzie miasta swoich nieprzyjaciół. Będą błogosławione w twoim potomstwie wszystkie narody ziemi”.
W tym przymierzu Bóg obiecał trzy rzeczy dotyczące ,,twego potomstwa” זֶרַע (zeraʿ. We wszystkich trzech obietnicach słowo זֶרַע (zeraʿ) występuje w liczbie pojedynczej i oznacza Jezusa Chrystusa, który nadchodzi. Pierwsza obietnica brzmiała: ,,Rozmnożę twoje potomstwo jak gwiazdy na niebie i jak piasek leżący na brzegu morza” (Rdz 22:17). I znowu ,,twoje potomstwo” odnosi się do Jezusa Chrystusa, który ma przyjść jako syn Abrahama i dzięki temu niezmierzona liczba ludzi narodzi się przez Niego ponownie w wierze.
Następna obietnica brzmiała: ,,twoje potomstwo posiądzie miasta swoich nieprzyjaciół” (Rdz 22:17). Początkowo oznacza to, że jego potomstwo posiądzie miasto wroga, ale ostatecznie stanowi obietnicę, że Jezus Chrystus zniszczy całą władzę Szatana i odniesie zwycięstwo. Na koniec Bóg obiecał: ,,Będą błogosławione w twoim potomstwie wszystkie narody ziemi” (Rdz 22:18). Tutaj znowu wyrażenie w twoim potomstwie בְּזַרְעֲךָ (bezar`aka) opisuje Jezusa Chrystusa, który przyjdzie jako syn Abrahama i przyniesie błogosławieństwa wszystkim narodom ziemi.
Przymierze synajskie a Jezus Chrystus
Czterysta trzydzieści lat po ,,obietnicach” złożonych Abrahamowi i jego potomkom (Ga 3:15, 17) Bóg nadał Izraelitom Dziesięć przykazań i Prawo za pośrednictwem Mojżesza w przymierzu synajskim (Wj 20-23). Bóg nadał w nim Prawo Mojżeszowi, Mojżesz przekazał ludowi wszystkie słowa Pana, a Izraelici odpowiedzieli, że spełnią wszystko, co Bóg im powiedział (Wj 24:3,7). Obietnica przyjścia Jezus Chrystusa jest zapowiedziana nawet w przymierzu synajskim.
Po pierwsze, ,,krew przymierza” zapowiada krew Jezusa Chrystusa. Kiedy lud obiecał wypełnianie przymierza, Mojżesz złożył w ofierze młode byki i pokropił go ich krwią. Czyniąc to, potwierdził przymierze i oznajmił: ,,To jest krew przymierza, które Pan zawarł z wami na podstawie wszystkich tych słów” (Wj 24:8).
Krew przymierza zawartego przez Mojżesza była zapowiedzią doskonałej i wiecznej krwi przymierza, które Jezus Chrystus miał ustanowić na krzyżu. Kiedy przybliżał się czas ukrzyżowania, Jezus powiedział podczas ostatniej wieczerzy: ,,[…] to jest bowiem Moja krew Przymierza, która za wielu będzie wylana na odpuszczenie grzechów” (Mt 26:28; Mk 14:24; Łk 22:20; 1 Kor 11:25). Krew zwierząt odpuszczała grzechy ludzkie tylko raz, kiedy była wylana, natomiast krew Jezusa Chrystusa, która została wylana na krzyżu, w pełni usuwa wszystkie grzechy raz na zawsze (Rz 6:10; Hbr 7:27; 9:12, 26; 10:2, 10; 1P 3:18).
Po drugie, to ,,pierwsze przymierze” zapowiada ,,nowe przymierze” za pośrednictwem Jezusa Chrystusa. ,,Pierwsze przymierze” w Hbr 8:7 jest to przymierze synajskie, które Bóg zawarł z ludem Izraela za pośrednictwem Mojżesza (Hbr 8:7; 9:1, 15, 18). Chociaż Izraelici poprzysięgli je dotrzymywać, nie mogli w pełni tego uczynić wskutek grzeszności i słabości wynikającej z całkowitego zepsucia i upadku ludzkości. Pierwsze przymierze sprawiło, że ludzie tęsknili za nowym przymierzem, które miało być ustanowione przez Jezusa Chrystusa, jest On bowiem pośrednikiem nowego przymierza (Hbr 9:15; 12:24). Dlatego chrześcijanie nie przestrzegają przymierza własnymi siłami, lecz dzięki mocy Bożej i dziełu Ducha Świętego w Jezusie Chrystusie (Rz 8:2-4).
Przymierze z Dawidem a Jezus Chrystus
Nowy Testament zaczyna się od słów ,,υἱοῦ Δαυὶδ, υἱοῦ Ἀβραάμ” (huiou Dauid huiou Abraam; Mt 1:1). Jest to deklaracja, że Jezus Chrystus jest jednocześnie synem Abrahama i synem Dawida. Najważniejszą zasadą w przymierzu z Dawidem jest obietnica ,,syna”, syna Dawida (2Sm 7:12-14; 1Krn 22:9-12; Ps 89:29-30). Syn, którego Bóg obiecał dać Dawidowi, był ,,mężem pokoju”, i to on miał zbudować dom dla Boga, a Bóg miał ustanowić tron królestwa jego syna na wieki (1Krn 22:9-10).
Przymierze to zostało najpierw wypełnione, kiedy syn Dawida, Salomon, wybudował świątynię w Jerozolimie i poświęcił ją Panu. Jednak obietnica, że przyjdzie syn i ustanowi tron królestwa na wieki, dotyczy ostatecznie przyjścia Jezusa Chrystusa, który miał ustanowić wieczne królestwo niebieskie. Archanioł Gabriel powiedział Marii: ,,[…] Pan Bóg da Mu tron Jego praojca Dawida. Będzie królował nad domem Jakuba na wieki, a Jego panowaniu nie będzie końca” (Łk 1:32-33). Orędzie to jest dodającym otuchy świadectwem, że Jezus Chrystus przyszedł jako Jedyny, żeby wypełnić przymierze z Dawidem (Ps 2:7, 12; Dz 13:33-34).
Nowe Przymierze Jeremiasza a Jezus Chrystus
Bóg posłał proroka Jeremiasza i ustanowił przymierze na krótko przed zniszczeniem Jerozolimy. Centralnym punktem oraz wykonawcą tego nowego przymierza był Jezus Chrystus. Jezus nazwał je ,,Nowym Przymierzem w Mojej krwi” (Łk 22:20; 1Kor 11:25), a autor Listu do Hebrajczyków mówi o Jezusie jako o ,,pośredniku Nowego Przymierza” (Hbr 9:15; 12:24).
Jak opisany jest Jezus w nowym przymierzu? Po pierwsze, zapowiada ono zmianę charakteru i serc ludzi za sprawą Ewangelii Jezusa Chrystusa.
Jer 31:33 Ale takie będzie przymierze, które zawrę z domem Izraela po tych dniach, mówi PAN: Włożę moje prawo w ich wnętrzu i wypisze je na ich sercach. I będę ich Bogiem, a oni będą moim ludem.
Hebrajskie słowo oznaczające w tym wersecie ,,w” to קֶרֶב (qereb), co znaczy ,,wewnętrzna część” lub ,,środek”. Odnosi się ono do myśli, uczuć lub charakteru człowieka. Hebrajskie słowo oznaczające serce to לֵב (leb), co oznacza ,,wewnętrznego człowieka” lub ,,umysł”. Podczas gdy prawo starotestamentalne było przymierzem zmieniającym zewnętrzne cechy osoby, nowe przymierze zmienia jej charakter i człowieka wewnętrznego (Ps 40:9; Ez 11:19-20; 2Kor 3:2-3).
Jezus otworzył oczy ludzi na istotę grzechu, kiedy powiedział, że cudzołóstwo wyrasta z charakteru i serca człowieka. Do chwili rozpoczęcia przez Niego nauczania ludzie podlegali osądowi jedynie na podstawie ich zewnętrznych zachowań. Jezus powiedział w Mt 5:27-28: ,,Wiecie, że powiedziano: Nie będziesz cudzołożył. A Ja wam mówię: Każdy, kto patrzy na kobietę i pragnie ją mieć, już w swoim sercu dopuścił się cudzołóstwa”.
Do czasów Jezusa prawo nie było wypisane w sercach ludzkich, ale nowe przymierze w CHrystusie jest prawem wypisanym w sercu (Jr 31:33; Hbr 8:10). Tym nowym prawem, to znaczy prawem wypisanym na sercu, jest nic innego jak Ewangelia Jezusa Chrystusa. Słowo כָּתַב (Katab), co znaczy ,,zapisać”.
Po grecku brzmi ono ἐπιγράφω (epigrapho), co także znaczy ,,zapisać”. Słowa tego używa się na określenie czegoś, co zostało trwale wyryte w kamieniu, a nie tylko napisane na powierzchni. Kiedy Ewangelia Jezus Chrystusa zostaje wypisana w naszych sercach, możemy nawiązać wieczną relację z Bogiem, wskutek czego wypełnia się obietnica: ,,Ja będę im Bogiem, oni zaś będą Mi ludem” (Jr 31:33; Hbr 8:10).
Kiedy prawo Boga nie było wypisane na sercach Izraelitów, ci porzucali Go, zdradzali i buntowali się przeciw Niemu. Natomiast kiedy prawo to będzie wiecznie wypisane na ich sercach, staną się wiernym ludem, który nigdy nie porzuci Boga.
Po drugie, zapowiada ono pełne przebaczenie, którego udzieli Jezus Chrystus.
Jer 31:34 I nikt nie będzie już uczył swego bliźniego ani nikt swego brata, mówiąc: Poznaj PANA, bo wszyscy będą mnie znali, od najmniejszego aż do największego z nich, mówi PAN. Przebaczę bowiem ich nieprawość, a ich grzechów nigdy więcej nie wspomnę.
Słowo poznać, użyte w tym wersecie brzmi po hebrajsku יָדַע (jada) i oznacza poznanie osiągane całą osobą, a nie tylko za pomocą intelektu – poznanie pełne jak wówcza, gdy widzimy ,,twarzą w twarz” (1 Kor 13:12).
Jak takie zjawisko jest możliwe? Jr 31:34 wyjaśnia, że dzieje się tak, ponieważ Bóg przebacza nieprawości ludzi i nie pamięta już ich grzechów. W hebrajskim tekście Jr 31:34 występuje spójnik podrzędny ponieważ (כִּי, ki), który wyraża przyczynę. Innymi słowy, ludzie poznają Boga osobiście w rezultacie Jego odkupieńczego dzieła (Hbr 8:11).
Dzieło odkupienia, które udziela przebaczenia wszystkich grzechów, wypełnia się za sprawą krzyża Jezusa Chrystusa (Ef 1:7; Hbr 9:12-13,28). Dlatego krzyż Jezusa Chrystusa staje się fundamentem, na którym ludzie mogą osobiście poznać Boga. Z tego powodu w Iz 59:20-21 Bóg mówi, że ustanowi przymierze z ,,synami Jakuba, którzy nawrócili się z grzechów”. Ci, którzy nawracają się dzięki suwerennej łasce Boga i uczestniczą w odkupieńczym dziele krzyża Jezusa Chrystusa, otrzymają nowe przymierze. Iz 59:21 ukazuje dwa rodzaje zjawisk wynikających z nowego przymierza.
Iz 59:21 A to będzie moje przymierze z nimi, mówi PAN: Mój Duch, który jest w tobie, i moje słowa, które włożyłem w twoje usta, nie odstąpią od twoich ust ani od ust twego potomstwa, ani od ust potomków twego potomstwa, mówi PAN, odtąd aż na wieki.
Zgodnie z tym wersetem z chwilą ustanowienia nowego przymierza Duch i Słowo Boga już nigdy nie oddalą się od ust Bożego ludu. Hebrajski odpowiednik użytych w tym wersecie słów Duch Mój to רוּחִי (ruhi) i słowo to odnosi się do Ducha Świętego (Iz 61:1; 1J 2:27). Z kolei hebrajski odpowiednik słów Moje słowa דְּבָרַי (debaraj) i odnosi się on do ,,Słowa Bożego”. Duch Święty i Słowo Boże współdziałały ze sobą w czasach pierwotnego Kościoła.Kiedy apostoł Piotr głosił Słowo, Duch Święty zstąpił na wszystkich, którzy go słuchali (Dz 10:44). Czas nowego przymierza nadszedł w Jezusie Chrystusie.
Fragment pochodzi z książki Niegasnąca pochodnia przymierza
